Een groot nieuw onderzoek suggereert dat volledige onthouding van sociale media net zo schadelijk kan zijn voor de geestelijke gezondheid van adolescenten als overmatig gebruik. Onderzoekers van de Universiteit van Zuid-Australië ontdekten dat een gematigde betrokkenheid – minder dan twee uur per dag – geassocieerd is met het hoogste welzijnsniveau onder tieners en tweens. Dit daagt de algemene veronderstelling uit dat elk gebruik van sociale media schadelijk is, en voegt nuance toe aan het voortdurende debat over schermtijdlimieten.
De ‘Goudlokje-hypothese’ voor digitaal welzijn
Het longitudinale onderzoek, gepubliceerd in JAMA Pediatrics, volgde drie jaar lang ruim 100.000 Australische leerlingen van groep 4 tot en met 12. Onderzoekers hebben acht belangrijke aspecten van welzijn gemeten: geluk, optimisme, levenstevredenheid, emotionele regulatie en meer. De bevindingen suggereren dat er een “precies goede” hoeveelheid gebruik van sociale media is – in navolging van de “Goudlokje-hypothese” waarbij niet te veel en niet te weinig het beste resultaat oplevert.
Zwaar gebruik (meer dan twee uur per dag) correleerde met een lager welzijn, maar dat geldt ook voor helemaal geen gebruik. De onderzoekers theoretiseren dat volledige vermijding kan leiden tot stress, gevoelens van isolatie en angst om iets te missen (FOMO). Dit is vooral relevant omdat Australië onlangs het eerste land is geworden dat sociale media voor kinderen onder de 16 jaar verbiedt, wat vragen oproept over de onbedoelde gevolgen van dergelijk beleid.
Leeftijd en geslacht zijn belangrijk: nuances in de gegevens
Uit het onderzoek bleek dat het optimale niveau van sociale mediagebruik varieert afhankelijk van leeftijd en geslacht. Voor meisjes in eerdere groepen (4-6) was het vermijden van sociale media gekoppeld aan een hoger welzijn. Maar toen ze naar de middelbare en middelbare school gingen (7-12), vertoonde matig gebruik een positieve impact, terwijl zwaar gebruik schadelijk werd.
Jongens in dezelfde leeftijdsgroepen vertoonden verschillende trends: er was geen significant verschil in welzijn op basis van het gebruik van sociale media in de eerste klassen, maar er werd wel een daling in welzijn waargenomen onder degenen die volledig offline bleven naarmate ze ouder werden. Dit suggereert dat sociale connectie steeds belangrijker wordt voor jongens naarmate ze ouder worden.
Waarom dit ertoe doet: meer dan eenvoudige tijdslimieten
Het onderzoek benadrukt de beperkingen van eenvoudige ‘tijdgebaseerde’ aanbevelingen voor het gebruik van sociale media. De auteurs van het onderzoek stellen dat de richtlijnen voor de volksgezondheid moeten verschuiven naar het bevorderen van evenwichtige en doelgerichte digitale betrokkenheid. De vraag is niet alleen hoeveel tijd kinderen online doorbrengen, maar hoe ze die tijd doorbrengen.
De studie pakt ook een kritieke leemte aan in eerder onderzoek, dat vaak gebaseerd is op cross-sectionele gegevens. Door deelnemers in de loop van de tijd te volgen, probeerden de onderzoekers te verduidelijken of sociale media een slecht welzijn veroorzaken, of dat jonge mensen die het al moeilijk hebben er eerder hulp bij zoeken.
Hoewel de studie beperkingen erkent – inclusief zelfgerapporteerde gegevens en een focus op naschools gebruik – onderstreept het dat zowel onthouding als overmatig gebruik problematisch kan zijn. De belangrijkste conclusie is dat het navigeren door de digitale wereld een genuanceerde aanpak vereist die is afgestemd op de individuele leeftijd, het geslacht en de omstandigheden.
