Premenstruele dysfore stoornis (PMDD) is een ernstige vorm van premenstrueel syndroom (PMS) die een aanzienlijke invloed heeft op het dagelijks leven. Terwijl veel vrouwen milde PMS-symptomen ervaren, zoals stemmingswisselingen of een opgeblazen gevoel, presenteert PMDD zich met intense emotionele en fysieke problemen die het werk, de relaties en het algehele welzijn kunnen verstoren. Het begrijpen van het verschil tussen typische PMS en PMDD is cruciaal voor het zoeken naar passende zorg.
Wat onderscheidt PMDD?
Het belangrijkste onderscheid ligt in de ernst van de symptomen. PMS veroorzaakt ongemak; PMDD veroorzaakt een slopende verstoring. Vrouwen met PMDD ervaren vaak extreme prikkelbaarheid, ernstige depressie, angst, verlies van interesse in activiteiten, concentratieproblemen en lichamelijke symptomen zoals een opgeblazen gevoel of gewrichtspijn. Deze symptomen treden op in de twee weken vóór de menstruatie (de luteale fase) en verdwijnen binnen enkele dagen na het begin van de menstruatie.
Nauwkeurig bijhouden is van cruciaal belang. Houd een gedetailleerd symptoomdagboek bij gedurende ten minste twee menstruatiecycli met behulp van een kalender of een app voor het bijhouden van de menstruatie. Dit dossier helpt zorgverleners een nauwkeurige diagnose te stellen.
De onderliggende oorzaken
De exacte oorzaak van PMDD blijft onduidelijk, maar houdt verband met een verhoogde gevoeligheid voor hormonale schommelingen tijdens de menstruatiecyclus. Veranderingen in oestrogeen en progesteron kunnen de serotoninespiegels verstoren – een chemische stof in de hersenen die de stemming, slaap en emoties reguleert. Andere factoren zijn onder meer:
- Familiegeschiedenis: Een aanleg voor stemmingsstoornissen verhoogt het risico.
- Stress: Hoge stressniveaus verergeren de symptomen.
- Bestaande psychische aandoeningen: Angst of depressie kunnen PMDD verergeren.
Als u een persoonlijke of familiale voorgeschiedenis van stemmingsstoornissen heeft, informeer dan uw zorgverlener, zodat u de behandeling effectief kunt afstemmen.
Diagnose: PMDD bevestigen
De diagnose berust op het identificeren van terugkerende patronen gedurende ten minste twee menstruatiecycli. Uw leverancier kan om een dagelijks symptoomdagboek vragen om cyclusgerelateerde verstoringen op te sporen.
PMDD wordt bevestigd wanneer de symptomen consistent optreden tijdens de luteale fase, verbeteren nadat de menstruatie begint en het dagelijks functioneren verstoren. Om andere aandoeningen uit te sluiten, zoals schildklierproblemen of psychische stoornissen, kunnen zorgverleners bloedtesten of screeningen op het gebied van de geestelijke gezondheid bestellen.
Effectieve behandelingsopties
Er bestaat geen enkele remedie voor PMDD, maar een reeks strategieën kan verlichting bieden. De behandeling combineert doorgaans aanpassingen van levensstijl, therapie en medicatie, afgestemd op de ernst van de symptomen.
Levensstijl en zelfzorg:
- Oefening: Streef naar 150 minuten fysieke activiteit per week.
- Dieet: Focus op onbewerkte voedingsmiddelen en minimaliseer cafeïne, suiker en alcohol.
- Slaap: Zorg voor consistente slaaproutines en creëer ontspannende ontspanningsgewoonten.
- Stressvermindering: Beoefen yoga, meditatie of houd een dagboek bij.
- Voedingsdagboek: Volg potentiële symptoomtriggers in uw dieet.
Therapie en counseling:
Het is bewezen dat cognitieve gedragstherapie (CGT) emotionele symptomen helpt beheersen door negatieve denkpatronen te identificeren en copingvaardigheden te ontwikkelen.
** Medicijnen: **
- SSRI’s (Antidepressiva): Vaak de eerstelijnsbehandeling, dagelijks of tijdens de luteale fase.
- Hormonale behandelingen: Anticonceptiepillen of andere therapieën kunnen hormonen reguleren.
- Andere medicijnen: Diuretica tegen een opgeblazen gevoel, pijnstillers tegen krampen of slaapmiddelen kunnen worden aanbevolen.
- GnRH-agonisten: In ernstige gevallen, hoewel de bijwerkingen het gebruik ervan beperken.
Leven met PMDD: steun vinden
PMDD is een medische aandoening die erkenning en behandeling verdient. Door samen met uw zorgverlener een zorgplan op te stellen, kunt u zowel fysieke als emotionele aspecten aanpakken.
Steungroepen (online of persoonlijk) brengen u in contact met anderen die uw ervaring begrijpen. Open communicatie met dierbaren helpt hen het te begrijpen en ondersteuning te bieden.
Als u vermoedt dat u PMDD heeft, aarzel dan niet om professionele hulp te zoeken. Een nauwkeurige diagnose en behandeling kunnen uw levenskwaliteit aanzienlijk verbeteren.
PMDD is meer dan ‘slechte PMS’. Het is een medische aandoening die aandacht en zorg verdient. Het is mogelijk om de eerste stap naar verlichting te zetten, en u hoeft dit niet alleen onder ogen te zien.
