Jed Vance został pierwszym od ponad stu lat urzędującym wiceprezydentem Stanów Zjednoczonych, który w czasie sprawowania urzędu urodził dziecko. W niedzielę na świat przyszło czwarte dziecko. Ważna wiadomość? Niewątpliwie. Ale istotą tej historii nie są same narodziny, ale dalsze działania Vance’a.
Nie zamierza iść na urlop macierzyński.
W maju Vance powiedział NBC News, że zrezygnuje z oficjalnego urlopu rodzicielskiego. Jego argument? Stanowisko wiceprezesa nie pozwala na całkowite odłączenie się od pracy. Jest to pozycja, z której nie można tak naprawdę „przejść do trybu offline”. Biuro Wiceprezydenta pozostaje powściągliwe w sprawie konkretnych rozkładów dnia. Jednak znaczenie jest jasne. Vance zamierza trzymać się ustalonego scenariusza: scenariusza, w którym ojcowie pracują, a matki prowadzą gospodarstwo domowe.
To nie jest tylko osobista decyzja. To sygnał polityczny. A dla amerykańskich ojców jest zły.
Mit „niezastąpionego” pracownika
Decyzja Vance’a utrwala niebezpieczny mit. Mitem jest to, że niektórzy mężczyźni są zbyt ważni, aby zmieniać pieluchy. Że ich nieobecność wzmacnia rodzinę, zapewniając stabilność wyłącznie poprzez bezpieczeństwo finansowe.
Badania sugerują co innego.
Kiedy sławni mężczyźni odmawiają wakacji, normalizują sytuację, w której „prawdziwi mężczyźni nie biorą wakacji”. Zdaniem Joan C. Williams, profesor prawa i dyrektor WorkLife Law, pogłębia się piętno wokół korzystania z urlopu rodzicielskiego. Kobiety odczuwają presję, aby pozostać w pracy, ponieważ mężczyźni odchodzą. To pułapka. Samospełniająca się przepowiednia nierówności.
„Jednym z powodów niskiego wskaźnika urodzeń jest to, że z ekonomicznego punktu widzenia jest to często najgorsza decyzja, jaką może podjąć kobieta”.
Kobiety po urodzeniu dzieci stają w obliczu utraty kariery zawodowej. Mężczyźni często nie spotykają się z czymś takim lub konsekwencje dla nich są minimalne. Odmawiając urlopu, Vance utwierdza w przekonaniu, że ojcostwo jest drugorzędne w stosunku do obowiązków zawodowych. Dla zwykłych ojców ten sygnał jest ogłuszający. Mówi im, że opieka nad dziećmi nie jest tylko opcjonalna. Ona nie ma znaczenia.
Co naprawdę robią amerykańscy ojcowie
Dane pokazują, że większość ojców już ma problemy. W Stanach Zjednoczonych nie ma ogólnokrajowego płatnego urlopu rodzicielskiego. Rodziny przetrwają, korzystając z przepisów stanowych lub korzyści korporacyjnych. Ankieta przeprowadzona w 2026 roku wśród ponad 5000 rodziców ujawniła surową rzeczywistość:
- Przeciętny urlop ojcowski wynosi tylko dwa tygodnie.
- Większość rodziców twierdzi, że wzięła mniej urlopu, niż by chciała.
Większość ojców nie opuszcza wakacji, ponieważ są zbyt zajęci ratowaniem gospodarki. Robią to, bo muszą. Vance ma zasoby. Ma taką możliwość. Jego odmowa użycia go nie wynika z konieczności, ale z preferencji. A preferencje osób sprawujących władzę wpływają na innych od dołu do góry.
Koszt związków i dzieci
Wyeliminowanie urlopu macierzyńskiego dla ojców szkodzi nie tylko równości płci. To szkodzi małżeństwom.
Richard Petts, profesor socjologii na Ball State University, od lat bada tę kwestię. Jego wnioski są spójne. Ojcowie, którzy biorą co najmniej dwa tygodnie wolnego, przez wiele lat pozostają bliżej swoich dzieci. Nawet po dziewięciu latach więź pozostaje silna.
Ale kiedy ojcowie zostają w biurze?
Matki stają się ekspertami w dziedzinie rodzicielstwa. Ojcowie stają się rodzicami wtórnymi. Omijają ważny okres nauki. Te chaotyczne, ale konieczne pierwsze tygodnie, kiedy buduje się pewność siebie. Bez tego wspólnego doświadczenia pary się rozstają. Petts odkrył, że krótki urlop ojcowski dla ojców zmniejsza ryzyko rozwodu. Efekt ten utrzymuje się. Kontynuuje naukę w szkole podstawowej.
Dlaczego? Ponieważ wspólna opieka zmniejsza stres u matek. To jest sygnał oddania. To dodaje ojcom pewności siebie. Pewność siebie utrzymuje ich w zaangażowaniu. Nieobecność ich odpycha.
„Kiedy ojcowie uczą się z matkami, czują się pewniej. Dzięki temu są zaangażowani”.
Vance mówi, że po urodzeniu dziecka zaplanuje więcej czasu w domu. Pomoże przy starszych dzieciach. Cienki. Ale to nie są wakacje. To po prostu redystrybucja obowiązków. Urlop macierzyński dla ojców to odrębny etap. To czas poświęcony na budowanie więzi z dzieckiem. Aby ponownie uruchomić komputer. Do całkowitego zanurzenia się w roli opiekuna, bez cienia biurka wiceprezesa.
Dlaczego jest to dla Ciebie ważne?
Możesz pomyśleć, że wybór wiceprezydenta przez Vance’a nie ma wpływu na twoje życie. Ale to wpływa. Jego zachowanie wyznacza standardy. Mówi innym ojcom, że opieka nad dziećmi to zadanie ich żony. Ich hobby. Coś do zrobienia, gdy kończą się godziny pracy.
Inne kraje rozwiązują ten problem inaczej. Zobowiązują do stosowania tzw. „kwot tatusiowych” (wakacje, które przepadają w przypadku ich niewykorzystania). Zmuszają mężczyzn do udziału. To zmienia kulturę. To zmienia normę. Tutaj utknęliśmy w kręgu. Urlop rodzicielski jest postrzegany jako problem kobiet. Opcjonalne świadczenie dla mężczyzn.
Vans nie przerywa tego cyklu. On to zabezpiecza.
Szerszy kontekst
Debata w mniejszym stopniu dotyczy Jeda Vance’a, a bardziej tego, kto ma prawo być człowiekiem.
Kiedy liderzy odmawiają urlopu, odmawiają swoim współpracownikom pozwolenia na zrobienie tego samego. Wzmacniają tradycyjne role płciowe, które ranią wszystkich. Mężczyźni cierpią z powodu presji bycia przede wszystkim dostawcami. Kobiety spotykają się z „karą macierzyństwa”. Dzieci są pozbawione zaangażowanych ojców.
Vance wróci do pracy. Sprawowanie funkcji wiceprezydenta nie zostanie zawieszone. Ale dla monitorujących sytuację przekaz jest głośny i wyraźny: opieka nad dziećmi jest sprawą drugorzędną.
Czy to jest przykład, którym chcemy być?
