Grammy-winnaar Carly Simon is niet de enige die met deze realiteit wordt geconfronteerd. Op 83-jarige leeftijd maakte de zangeres achter ‘You’re So Vain’ aan het tijdschrift People bekend dat ze te maken heeft met de ziekte van Parkinson.
Voor haar was het niet plotseling. Ze vertelde de publicatie dat de reis begon met artritis in beide knieën en een heup. Die gezamenlijke problemen escaleerden. Uiteindelijk vereiste het lopen aanzienlijke hulp. De onderliggende oorzaak? Een progressieve neurodegeneratieve aandoening die de manier waarop miljoenen mensen leven opnieuw vormgeeft.
Hoe ontwikkelt de ziekte van Parkinson zich in de hersenen?
Het National Institute of Neurological Disorders and Stroke biedt een botte definitie: delen van de hersenen zijn beschadigd en sterven af. Het is een degeneratief proces.
Met name de neuronen die verantwoordelijk zijn voor de productie van dopamine krijgen de grootste klap. Dopamine is de chemische boodschapper die uw lichaam helpt soepele, gecoördineerde bewegingen te maken. Zonder dit wordt het lichaam onhandig, stijf en wankel.
Deze schade ontstaat niet zomaar. Onderzoek wijst op duidelijke verbanden. Hoofdtrauma speelt een rol. Dit is de reden waarom uit onderzoeken blijkt dat voetballers een grotere kans hebben om de aandoening later in hun leven te ontwikkelen. Maar leeftijd is de zwaarste factor. Hoewel iedereen het kan krijgen, zijn oudere volwassenen de dupe.
De waarschuwingssignalen vroegtijdig identificeren
De ziekte van Parkinson kondigt zich niet met veel tamtam aan. Het sluipt erin. En dat gebeurt voor iedereen anders.
Het meest voorkomende eerste signaal is een beving. Niet zomaar een schok. Deze verschijnen meestal wanneer de hand (of een andere aangetaste spier) in rust is. Je houdt je stil. De hand beweegt toch. Dit fenomeen is vaak de eerste aanwijzing.
Maar trillingen zijn nog maar het begin. Let op deze rode vlaggen:
- Stijfheid: Ledematen voelen stijf aan en zijn bestand tegen beweging.
- Balansproblemen: Problemen met stabiel blijven.
- Houdingsveranderingen: Voorover leunen wordt gebruikelijk.
- Vertraagde bewegingen: Eenvoudige taken duren langer.
- Zintuiglijke veranderingen: Reukverlies (anosmie) en verminderd knipperen.
- Kwijlen: Verlies van subtiele spiercontrole in de mond.
Symptomen beginnen vaak aan één kant van het lichaam. Dan kruipen ze naar de ander. Naarmate de spiercontrole verslechtert, wordt lopen gevaarlijk. Bevriezing – waarbij u het gevoel heeft vast te zitten – is een reëel risico. Het aantal valpartijen neemt aanzienlijk toe naarmate de ziekte voortschrijdt.
Wat veroorzaakt de ziekte van Parkinson en wie loopt het meeste risico?
Hier is de ongemakkelijke waarheid: we weten de exacte oorzaak niet. Het blijft een van de grote mysteries van de neurologie.
We weten echter dat de risicofactoren zich op specifieke manieren opstapelen.
Genetica is belangrijk. Als u een familiegeschiedenis heeft (ouders of broers en zussen met de aandoening), neemt uw risico toe. Genveranderingen dragen bij aan de waarschijnlijkheid van ontwikkeling.
Milieu telt ook mee. Bepaalde toxines zijn gekoppeld aan het begin. Blootstelling aan pesticiden is een opmerkelijk punt van zorg dat in verschillende onderzoeken naar voren komt. Combineer dat met hoofdletsel en je hebt een krachtige cocktail van risico’s.
Demografisch gezien vertekent de ziekte specifieke manieren:
* Leeftijd: Het begint meestal rond de leeftijd van 50 jaar.
* Geslacht: Mannen worden vaker getroffen dan vrouwen.
* Geschiedenis: Het hebben van directe familieleden met de ziekte verhoogt uw persoonlijke waarschijnlijkheid.
Omdat er niet één oorzaak bestaat, is er ook geen enkele manier om dit volledig te voorkomen. Maar u kunt uw kansen beïnvloeden. Regelmatige aërobe oefeningen zijn een bewezen schild. Sommige onderzoeken suggereren zelfs dat het drinken van cafeïne je risico kan helpen verminderen, aldus de Mayo Clinic. Het is geen geneesmiddel, maar het is een hefboom waar je aan kunt trekken.
Een diagnose krijgen en symptomen beheersen
Vermoed je iets? Wacht niet. Neem onmiddellijk contact op met uw huisarts.
Waarom de haast? Parkinson heeft geen bloedtest. Of een MRI die schreeuwt ‘hier ben ik’. In tegenstelling tot andere aandoeningen is er niet één eenvoudige test om de diagnose te bevestigen. Uw huisarts zal u waarschijnlijk doorverwijzen naar een neuroloog.
Die neuroloog zal uw medische geschiedenis beoordelen. Ze zullen specifieke motorfunctietests uitvoeren. Ze zullen kijken hoe je loopt. Het kan een tijdje duren. Het kan zijn dat u veel afspraken nodig heeft voordat er een officiële diagnose komt. Geduld is onderdeel van het proces.
Er is geen remedie. Dat is het harde plafond. Maar er bestaan behandelingen. Medicijnen kunnen die vervelende symptomen verminderen, waardoor een betere kwaliteit van leven mogelijk wordt, aldus de National Institutes of Health.
Veranderingen in levensstijl zijn net zo belangrijk als recepten. Dieet en lichaamsbeweging zijn fundamenteel. Fysiotherapeuten en ergotherapeuten zijn essentiële bondgenoten bij het behouden van de onafhankelijkheid.
Simons publieke bekentenis verhulde de strijd niet. Ze leert er mee leven. Miljoenen zijn dat ook. De tekenen zijn er als je goed kijkt naar de trillingen, de stijfheid, de traagheid. Vroegtijdige detectie gaat niet over het veranderen van de uitkomst; het gaat over het beheren van de reis voordat het lichaam je begint te verraden.
